<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba</id>
	<title>Diego de Aguilar y de Córdoba - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-10T03:28:41Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones de esta página en la wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=76188&amp;oldid=prev</id>
		<title>Aromeo en 05:43 14 abr 2025</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=76188&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-14T05:43:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 07:43 14 abr 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;Diego de Aguilar y Córdoba&#039;&#039;&#039; (nacido en [[Córdoba]] c. [[1546]] – fallecido en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huánuco&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Virreinato del Perú|&lt;/del&gt;Perú&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;), [[1631]]) fue un &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;escritor&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;cronista&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;militar&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;minero&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y [[corregidor]] [[España|español]] natural de [[Córdoba]]. Desarrolló gran parte de su carrera administrativa y literaria en el &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Virreinato del Perú&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;durante el [[Siglo XVI]] y principios del [[Siglo XVII]]. Es conocido principalmente por su obra &#039;&#039;[[El Marañón]]&#039;&#039;, una crónica sobre la &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;expedición de Pedro de Ursúa &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y Lope de Aguirre|expedición de Pedro de Ursúa]] &lt;/del&gt;y la tiranía de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Lope de Aguirre&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;Diego de Aguilar y Córdoba&#039;&#039;&#039; (nacido en [[Córdoba]] c. [[1546]] – fallecido en Huánuco (Perú), [[1631]]) fue un escritor, cronista, militar, minero y [[corregidor]] [[España|español]] natural de [[Córdoba]]. Desarrolló gran parte de su carrera administrativa y literaria en el Virreinato del Perú durante el [[Siglo XVI]] y principios del [[Siglo XVII]]. Es conocido principalmente por su obra &#039;&#039;[[El Marañón]]&#039;&#039;, una crónica sobre la expedición de Pedro de Ursúa y la tiranía de Lope de Aguirre.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Biografía ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Biografía ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;Línea 5:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 5:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Nació en [[Córdoba]] hacia [[1546]], en el seno de una familia de abolengo, siendo hijo de [[Pedro Fernández de Córdoba]], octavo señor de [[Guadalcázar]], y de [[María de Contreras]]. Tuvo dos hermanos, Pedro y Gabriel, este último fallecido tempranamente&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Nació en [[Córdoba]] hacia [[1546]], en el seno de una familia de abolengo, siendo hijo de [[Pedro Fernández de Córdoba]], octavo señor de [[Guadalcázar]], y de [[María de Contreras]]. Tuvo dos hermanos, Pedro y Gabriel, este último fallecido tempranamente&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A los dieciocho años inició su carrera militar, participando en diversas acciones que le valieron, el [[15 de enero]] de [[1567]], una plaza de ujier en la &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Audiencia de Concepción&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Chile&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;)&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;. Partió desde &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Sevilla&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;junto a su hermano Pedro, quien se establecería en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Chile&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, mientras que Diego optó por permanecer en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Lima&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, donde se encontraba ya en [[1570]]&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A los dieciocho años inició su carrera militar, participando en diversas acciones que le valieron, el [[15 de enero]] de [[1567]], una plaza de ujier en la Audiencia de Concepción (Chile)&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;. Partió desde Sevilla junto a su hermano Pedro, quien se establecería en Chile, mientras que Diego optó por permanecer en Lima, donde se encontraba ya en [[1570]]&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El virrey [[Francisco de Toledo]] lo nombró alguacil mayor de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huánuco&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, además de visitador, ciudad donde se instaló&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;. Allí contrajo matrimonio con &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Catalina Falcón&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, hija de un conquistador y encomendero de la región, con quien tuvo cinco hijos&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;. A lo largo de su vida ocupó diversos cargos administrativos importantes, como el de corregidor de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Parinacochas&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Ayacucho&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Perú&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;), &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Vilcabamba&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huamanga&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(mencionado también como Humanga en algunas fuentes&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;). En [[1588]] fue incorporado a la prestigiosa &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Compañía de Lanzas y Arcabuces&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, encargada de la custodia de los virreyes&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El virrey [[Francisco de Toledo]] lo nombró alguacil mayor de Huánuco, además de visitador, ciudad donde se instaló&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;. Allí contrajo matrimonio con Catalina Falcón, hija de un conquistador y encomendero de la región, con quien tuvo cinco hijos&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;. A lo largo de su vida ocupó diversos cargos administrativos importantes, como el de corregidor de Parinacochas (Ayacucho, Perú), Vilcabamba y Huamanga (mencionado también como Humanga en algunas fuentes&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;). En [[1588]] fue incorporado a la prestigiosa Compañía de Lanzas y Arcabuces, encargada de la custodia de los virreyes&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Aguilar y Córdoba&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;formó parte activa de los círculos letrados del &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Virreinato del Perú&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, siendo un miembro destacado de la &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Academia Antártica&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Lima&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;. Su labor como &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;poeta&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;escritor&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;fue reconocida por sus contemporáneos; [[Miguel de Cervantes]] lo elogió en su &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Canto de Calíope&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&#039;&#039; ([[1583]])&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt; y la misteriosa poeta peruana conocida como &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Clorinda&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;lo alabó en su &#039;&#039;Discurso en loor de la poesía&#039;&#039; (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Sevilla&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, [[1608]])&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Aguilar y Córdoba formó parte activa de los círculos letrados del Virreinato del Perú, siendo un miembro destacado de la Academia Antártica en Lima. Su labor como poeta y escritor fue reconocida por sus contemporáneos; [[Miguel de Cervantes]] lo elogió en su &#039;&#039;Canto de Calíope&#039;&#039; ([[1583]])&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt; y la misteriosa poeta peruana conocida como Clorinda lo alabó en su &#039;&#039;Discurso en loor de la poesía&#039;&#039; (Sevilla, [[1608]])&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Como otros hombres de letras de su tiempo en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Perú&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, se dedicó también a las actividades &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[minería|&lt;/del&gt;mineras&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;. Fue socio de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Juan de Sotomayor&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huancavelica&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, tuvo minas en [[Cajatambo]] y estuvo presente en [[Potosí]] en [[1578]], aunque estas actividades no le reportaron gran fortuna&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Como otros hombres de letras de su tiempo en Perú, se dedicó también a las actividades mineras. Fue socio de Juan de Sotomayor en Huancavelica, tuvo minas en [[Cajatambo]] y estuvo presente en [[Potosí]] en [[1578]], aunque estas actividades no le reportaron gran fortuna&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Su situación económica dependió en gran medida de los cargos que le otorgaron los sucesivos virreyes. Mantuvo relaciones con el &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Conde del Villar Dompardo|&lt;/del&gt;conde del Villardompardo&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(de cuya esposa era pariente lejano), el &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Marqués de Cañete|&lt;/del&gt;marqués de Cañete&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(con quien tuvo tensiones, llegando a redactar memoriales en su contra)&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Luis de Velasco y Castilla|&lt;/del&gt;Luis de Velasco&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(quien lo favoreció notablemente) y el &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Conde de Monterrey&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;. Su carrera política alcanzó su punto álgido como [[corregidor]] de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huamanga&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;entre [[1603]] y [[1604]]&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Su situación económica dependió en gran medida de los cargos que le otorgaron los sucesivos virreyes. Mantuvo relaciones con el conde del Villardompardo (de cuya esposa era pariente lejano), el marqués de Cañete (con quien tuvo tensiones, llegando a redactar memoriales en su contra)&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;, Luis de Velasco (quien lo favoreció notablemente) y el Conde de Monterrey. Su carrera política alcanzó su punto álgido como [[corregidor]] de Huamanga entre [[1603]] y [[1604]]&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Tras ocupar brevemente la gobernación de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Yaguarsongo&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(en la frontera entre &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Ecuador&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Perú&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;), se retiró a &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huánuco&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;a partir de [[1613]], donde permaneció hasta su fallecimiento, acaecido entre el [[26 de julio]] y el [[19 de diciembre]] de [[1631]]&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Tras ocupar brevemente la gobernación de Yaguarsongo (en la frontera entre Ecuador y Perú), se retiró a Huánuco a partir de [[1613]], donde permaneció hasta su fallecimiento, acaecido entre el [[26 de julio]] y el [[19 de diciembre]] de [[1631]]&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;El Marañón&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;El Marañón&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;La obra más significativa de [[Diego de Aguilar y Córdoba]] es &#039;&#039;[[El Marañón]]&#039;&#039;. Aunque redactada principalmente entre [[1578]] y [[1596]]&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;, permaneció inédita hasta el [[siglo XX]]&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;. El libro narra los acontecimientos de la desafortunada expedición comandada por &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Pedro de Ursúa&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;en [[1559]], cuyo objetivo era alcanzar las míticas tierras de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Omagua&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;El Dorado&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, centrándose especialmente en la posterior rebelión y tiranía ejercida por &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Lope de Aguirre&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;La obra más significativa de [[Diego de Aguilar y Córdoba]] es &#039;&#039;[[El Marañón]]&#039;&#039;. Aunque redactada principalmente entre [[1578]] y [[1596]]&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;, permaneció inédita hasta el [[siglo XX]]&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;. El libro narra los acontecimientos de la desafortunada expedición comandada por Pedro de Ursúa en [[1559]], cuyo objetivo era alcanzar las míticas tierras de Omagua y El Dorado, centrándose especialmente en la posterior rebelión y tiranía ejercida por Lope de Aguirre&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un aspecto notable de la obra es que &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Aguilar y Córdoba&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;la escribió sin haber participado directamente en la expedición y sin haber conocido personalmente las geografías que describe&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;. Su fuente principal fue el testimonio oral y escrito de &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Francisco Vázquez&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, uno de los supervivientes de la expedición, a quien &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Aguilar y Córdoba&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;conoció en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Huánuco&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un aspecto notable de la obra es que Aguilar y Córdoba la escribió sin haber participado directamente en la expedición y sin haber conocido personalmente las geografías que describe&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;. Su fuente principal fue el testimonio oral y escrito de Francisco Vázquez, uno de los supervivientes de la expedición, a quien Aguilar y Córdoba conoció en Huánuco&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&quot;RAH&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;La obra está estructurada en tres libros, divididos en capítulos, que siguen el itinerario y la cronología de la expedición. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Aguilar y Córdoba&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;intercala en el texto once poemas (en &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;español&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;italiano&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;francés&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;), en su mayoría sonetos, que sirven para amenizar la lectura y, en ocasiones, para elogiar al propio autor, reflejando las prácticas literarias de la &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Academia Antártica&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;y del &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Siglo de Oro&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;La obra está estructurada en tres libros, divididos en capítulos, que siguen el itinerario y la cronología de la expedición. Aguilar y Córdoba intercala en el texto once poemas (en español, italiano y francés), en su mayoría sonetos, que sirven para amenizar la lectura y, en ocasiones, para elogiar al propio autor, reflejando las prácticas literarias de la Academia Antártica y del Siglo de Oro&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;En el prólogo, el autor se presenta como un &quot;autor responsable&quot;, consciente de tratar una materia &quot;odiosa&quot; y &quot;deleznable&quot;. Justifica su escritura como una forma de ofrecer un ejemplo moral por inversión (&#039;&#039;exemplum ex contrario&#039;&#039;), mostrando las terribles consecuencias de la tiranía y la traición, y como un registro veraz de los hechos&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;. La investigadora &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;María Jesús Benites&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;ha estudiado esta obra dentro del marco de las &quot;lecturas sedimentadas&quot;, señalando cómo [[Aguilar y Córdoba]] actúa como &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;editor&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;de su propia obra, reescribiendo y reinterpretando fuentes anteriores (principalmente &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Vázquez&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;) y estableciendo un diálogo explícito con el lector para guiar su interpretación&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;En el prólogo, el autor se presenta como un &quot;autor responsable&quot;, consciente de tratar una materia &quot;odiosa&quot; y &quot;deleznable&quot;. Justifica su escritura como una forma de ofrecer un ejemplo moral por inversión (&#039;&#039;exemplum ex contrario&#039;&#039;), mostrando las terribles consecuencias de la tiranía y la traición, y como un registro veraz de los hechos&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;. La investigadora María Jesús Benites ha estudiado esta obra dentro del marco de las &quot;lecturas sedimentadas&quot;, señalando cómo [[Aguilar y Córdoba]] actúa como editor de su propia obra, reescribiendo y reinterpretando fuentes anteriores (principalmente Vázquez) y estableciendo un diálogo explícito con el lector para guiar su interpretación&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Se conservan dos copias manuscritas principales de &#039;&#039;[[El Marañón]]&#039;&#039;, con algunas variantes entre ellas: una se encuentra en la &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Universidad de Oviedo&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, considerada autógrafa y preparada para la imprenta, y la otra en el &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Museo Británico&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Se conservan dos copias manuscritas principales de &#039;&#039;[[El Marañón]]&#039;&#039;, con algunas variantes entre ellas: una se encuentra en la Universidad de Oviedo, considerada autógrafa y preparada para la imprenta, y la otra en el Museo Británico&amp;lt;ref name=&quot;Benites2021&quot;/&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referencias ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referencias ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l35&quot;&gt;Línea 35:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 35:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Categorías ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Categorías ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{ORDENAR:Aguilar y de Córdoba}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Escritores siglo XVI]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Escritores siglo XVI]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Cordobeses en América]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Cordobeses en América]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Aromeo</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=76187&amp;oldid=prev</id>
		<title>Aromeo: Página creada con «&#039;&#039;&#039;Diego de Aguilar y Córdoba&#039;&#039;&#039; (nacido en Córdoba c. 1546 – fallecido en Huánuco (Perú), 1631) fue un escritor, cronista, militar, minero y corregidor español natural de Córdoba. Desarrolló gran parte de su carrera administrativa y literaria en el Virreinato del Perú durante el Siglo XVI y principios del Siglo XVII. Es conocido principalmente por su obra &#039;&#039;El Marañ…»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Diego_de_Aguilar_y_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=76187&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-14T05:40:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Diego de Aguilar y Córdoba&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (nacido en &lt;a href=&quot;/wiki/C%C3%B3rdoba&quot; title=&quot;Córdoba&quot;&gt;Córdoba&lt;/a&gt; c. &lt;a href=&quot;/wiki/1546&quot; title=&quot;1546&quot;&gt;1546&lt;/a&gt; – fallecido en &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Hu%C3%A1nuco&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Huánuco (la página no existe)&quot;&gt;Huánuco&lt;/a&gt; (&lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Virreinato_del_Per%C3%BA&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Virreinato del Perú (la página no existe)&quot;&gt;Perú&lt;/a&gt;), &lt;a href=&quot;/wiki/1631&quot; title=&quot;1631&quot;&gt;1631&lt;/a&gt;) fue un &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Escritor&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Escritor (la página no existe)&quot;&gt;escritor&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Cronista&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Cronista (la página no existe)&quot;&gt;cronista&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Militar&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Militar (la página no existe)&quot;&gt;militar&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Minero&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Minero (la página no existe)&quot;&gt;minero&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;/wiki/Corregidor&quot; title=&quot;Corregidor&quot;&gt;corregidor&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Espa%C3%B1a&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;España (la página no existe)&quot;&gt;español&lt;/a&gt; natural de &lt;a href=&quot;/wiki/C%C3%B3rdoba&quot; title=&quot;Córdoba&quot;&gt;Córdoba&lt;/a&gt;. Desarrolló gran parte de su carrera administrativa y literaria en el &lt;a href=&quot;/wiki/index.php?title=Virreinato_del_Per%C3%BA&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Virreinato del Perú (la página no existe)&quot;&gt;Virreinato del Perú&lt;/a&gt; durante el &lt;a href=&quot;/wiki/Siglo_XVI&quot; title=&quot;Siglo XVI&quot;&gt;Siglo XVI&lt;/a&gt; y principios del &lt;a href=&quot;/wiki/Siglo_XVII&quot; title=&quot;Siglo XVII&quot;&gt;Siglo XVII&lt;/a&gt;. Es conocido principalmente por su obra &amp;#039;&amp;#039;El Marañ…»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Diego de Aguilar y Córdoba&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (nacido en [[Córdoba]] c. [[1546]] – fallecido en [[Huánuco]] ([[Virreinato del Perú|Perú]]), [[1631]]) fue un [[escritor]], [[cronista]], [[militar]], [[minero]] y [[corregidor]] [[España|español]] natural de [[Córdoba]]. Desarrolló gran parte de su carrera administrativa y literaria en el [[Virreinato del Perú]] durante el [[Siglo XVI]] y principios del [[Siglo XVII]]. Es conocido principalmente por su obra &amp;#039;&amp;#039;[[El Marañón]]&amp;#039;&amp;#039;, una crónica sobre la [[expedición de Pedro de Ursúa y Lope de Aguirre|expedición de Pedro de Ursúa]] y la tiranía de [[Lope de Aguirre]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Biografía ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nació en [[Córdoba]] hacia [[1546]], en el seno de una familia de abolengo, siendo hijo de [[Pedro Fernández de Córdoba]], octavo señor de [[Guadalcázar]], y de [[María de Contreras]]. Tuvo dos hermanos, Pedro y Gabriel, este último fallecido tempranamente&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A los dieciocho años inició su carrera militar, participando en diversas acciones que le valieron, el [[15 de enero]] de [[1567]], una plaza de ujier en la [[Audiencia de Concepción]] ([[Chile]])&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;. Partió desde [[Sevilla]] junto a su hermano Pedro, quien se establecería en [[Chile]], mientras que Diego optó por permanecer en [[Lima]], donde se encontraba ya en [[1570]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El virrey [[Francisco de Toledo]] lo nombró alguacil mayor de [[Huánuco]], además de visitador, ciudad donde se instaló&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;. Allí contrajo matrimonio con [[Catalina Falcón]], hija de un conquistador y encomendero de la región, con quien tuvo cinco hijos&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;. A lo largo de su vida ocupó diversos cargos administrativos importantes, como el de corregidor de [[Parinacochas]] ([[Ayacucho]], [[Perú]]), [[Vilcabamba]] y [[Huamanga]] (mencionado también como Humanga en algunas fuentes&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;). En [[1588]] fue incorporado a la prestigiosa [[Compañía de Lanzas y Arcabuces]], encargada de la custodia de los virreyes&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Aguilar y Córdoba]] formó parte activa de los círculos letrados del [[Virreinato del Perú]], siendo un miembro destacado de la [[Academia Antártica]] en [[Lima]]. Su labor como [[poeta]] y [[escritor]] fue reconocida por sus contemporáneos; [[Miguel de Cervantes]] lo elogió en su &amp;#039;&amp;#039;[[Canto de Calíope]]&amp;#039;&amp;#039; ([[1583]])&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt; y la misteriosa poeta peruana conocida como [[Clorinda]] lo alabó en su &amp;#039;&amp;#039;Discurso en loor de la poesía&amp;#039;&amp;#039; ([[Sevilla]], [[1608]])&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Como otros hombres de letras de su tiempo en [[Perú]], se dedicó también a las actividades [[minería|mineras]]. Fue socio de [[Juan de Sotomayor]] en [[Huancavelica]], tuvo minas en [[Cajatambo]] y estuvo presente en [[Potosí]] en [[1578]], aunque estas actividades no le reportaron gran fortuna&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Su situación económica dependió en gran medida de los cargos que le otorgaron los sucesivos virreyes. Mantuvo relaciones con el [[Conde del Villar Dompardo|conde del Villardompardo]] (de cuya esposa era pariente lejano), el [[Marqués de Cañete|marqués de Cañete]] (con quien tuvo tensiones, llegando a redactar memoriales en su contra)&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;, [[Luis de Velasco y Castilla|Luis de Velasco]] (quien lo favoreció notablemente) y el [[Conde de Monterrey]]. Su carrera política alcanzó su punto álgido como [[corregidor]] de [[Huamanga]] entre [[1603]] y [[1604]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tras ocupar brevemente la gobernación de [[Yaguarsongo]] (en la frontera entre [[Ecuador]] y [[Perú]]), se retiró a [[Huánuco]] a partir de [[1613]], donde permaneció hasta su fallecimiento, acaecido entre el [[26 de julio]] y el [[19 de diciembre]] de [[1631]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== &amp;#039;&amp;#039;El Marañón&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;br /&gt;
La obra más significativa de [[Diego de Aguilar y Córdoba]] es &amp;#039;&amp;#039;[[El Marañón]]&amp;#039;&amp;#039;. Aunque redactada principalmente entre [[1578]] y [[1596]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;, permaneció inédita hasta el [[siglo XX]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;. El libro narra los acontecimientos de la desafortunada expedición comandada por [[Pedro de Ursúa]] en [[1559]], cuyo objetivo era alcanzar las míticas tierras de [[Omagua]] y [[El Dorado]], centrándose especialmente en la posterior rebelión y tiranía ejercida por [[Lope de Aguirre]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Un aspecto notable de la obra es que [[Aguilar y Córdoba]] la escribió sin haber participado directamente en la expedición y sin haber conocido personalmente las geografías que describe&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;. Su fuente principal fue el testimonio oral y escrito de [[Francisco Vázquez]], uno de los supervivientes de la expedición, a quien [[Aguilar y Córdoba]] conoció en [[Huánuco]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
La obra está estructurada en tres libros, divididos en capítulos, que siguen el itinerario y la cronología de la expedición. [[Aguilar y Córdoba]] intercala en el texto once poemas (en [[español]], [[italiano]] y [[francés]]), en su mayoría sonetos, que sirven para amenizar la lectura y, en ocasiones, para elogiar al propio autor, reflejando las prácticas literarias de la [[Academia Antártica]] y del [[Siglo de Oro]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
En el prólogo, el autor se presenta como un &amp;quot;autor responsable&amp;quot;, consciente de tratar una materia &amp;quot;odiosa&amp;quot; y &amp;quot;deleznable&amp;quot;. Justifica su escritura como una forma de ofrecer un ejemplo moral por inversión (&amp;#039;&amp;#039;exemplum ex contrario&amp;#039;&amp;#039;), mostrando las terribles consecuencias de la tiranía y la traición, y como un registro veraz de los hechos&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;. La investigadora [[María Jesús Benites]] ha estudiado esta obra dentro del marco de las &amp;quot;lecturas sedimentadas&amp;quot;, señalando cómo [[Aguilar y Córdoba]] actúa como [[editor]] de su propia obra, reescribiendo y reinterpretando fuentes anteriores (principalmente [[Vázquez]]) y estableciendo un diálogo explícito con el lector para guiar su interpretación&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Se conservan dos copias manuscritas principales de &amp;#039;&amp;#039;[[El Marañón]]&amp;#039;&amp;#039;, con algunas variantes entre ellas: una se encuentra en la [[Universidad de Oviedo]], considerada autógrafa y preparada para la imprenta, y la otra en el [[Museo Británico]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referencias ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;Benites2021&amp;quot;&amp;gt;[[María Jesús Benites]] (2021). El águila regia y el más malo de los malos: El Marañón de Diego de Aguilar y Córdoba (Siglo XVI). &amp;#039;&amp;#039;Anales de Literatura Hispanoamericana&amp;#039;&amp;#039; 50, 141-149. [https://revistas.ucm.es/index.php/ALHI/article/download/79797/4564456559726/4564456633457 (Consultado 28 de Octubre de 2023)]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;RAH&amp;quot;&amp;gt;Biografía de Diego de Aguilar y Córdoba en la Real Academia de la Historia. [https://historia-hispanica.rah.es/biografias/744-diego-de-aguilar-y-de-cordoba (Consultado 28 de Octubre de 2023)]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/references&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Categorías ==&lt;br /&gt;
[[Categoría:Escritores siglo XVI]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Cordobeses en América]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Militares del siglo XVI]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Corregidores]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Nacidos en Córdoba]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Fallecidos en 1631]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Nacidos en 1546]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Señorío de Guadalcázar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Aromeo</name></author>
	</entry>
</feed>