<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba</id>
	<title>Ricardo Martel y Fernández de Córdoba - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-13T01:47:22Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones de esta página en la wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=125767&amp;oldid=prev</id>
		<title>Aromeo en 11:33 21 nov 2025</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=125767&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-21T11:33:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 13:33 21 nov 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l84&quot;&gt;Línea 84:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 84:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Partido Conservador|Conde]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Partido Conservador|Conde]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Nobles del siglo XIX]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categoría:Nobles del siglo XIX]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categoría:Innovadores]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Aromeo</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=98501&amp;oldid=prev</id>
		<title>Aromeo en 15:33 8 may 2025</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=98501&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-08T15:33:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 17:33 8 may 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Línea 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|nombre=  Ricardo Martel y Fernández de Córdoba &amp;quot;IX Conde de Torres-Cabrera&amp;quot;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|nombre=  Ricardo Martel y Fernández de Córdoba &amp;quot;IX Conde de Torres-Cabrera&amp;quot;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|ocupacion= Político y empresario agrícola&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|ocupacion= Político y empresario agrícola&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|foto= &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ricardo_Martel&lt;/del&gt;.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|foto= &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ricardo Martel &quot;IX Conde de Torres-Cabrera&quot;&lt;/ins&gt;.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|ancho foto= 275&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|ancho foto= 275&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|fecha de nacimiento= [[1832]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|fecha de nacimiento= [[1832]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Aromeo</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=55778&amp;oldid=prev</id>
		<title>Marcosrigal: 1 revisión importada: Imported batch #558 from Cordobapedia</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=55778&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-12T12:32:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 revisión importada: Imported batch #558 from Cordobapedia&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 14:32 12 abr 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Sin diferencias)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Marcosrigal</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=55777&amp;oldid=prev</id>
		<title>cordobapedia&gt;Eluque en 09:55 19 feb 2025</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cordobapedia.datta.capital/wiki/index.php?title=Ricardo_Martel_y_Fern%C3%A1ndez_de_C%C3%B3rdoba&amp;diff=55777&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-02-19T09:55:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{biografia&lt;br /&gt;
|nombre=  Ricardo Martel y Fernández de Córdoba &amp;quot;IX Conde de Torres-Cabrera&amp;quot;&lt;br /&gt;
|ocupacion= Político y empresario agrícola&lt;br /&gt;
|foto= Ricardo_Martel.jpg&lt;br /&gt;
|ancho foto= 275&lt;br /&gt;
|fecha de nacimiento= [[1832]]&lt;br /&gt;
|lugar de nacimiento = [[Córdoba]]&lt;br /&gt;
|fecha de fallecimiento= [[1917]]&lt;br /&gt;
|lugar de fallecimiento= [[Córdoba]]&lt;br /&gt;
|profesion= Político, empresario agrícola&lt;br /&gt;
|actividad=&lt;br /&gt;
|reconocimiento= Grandeza de España (concedida por Alfonso XII en [[1877]])&lt;br /&gt;
|destacado= Principal figura política del &amp;quot;canovismo&amp;quot; en Córdoba&lt;br /&gt;
|web=&lt;br /&gt;
|cargo=&lt;br /&gt;
|años=&lt;br /&gt;
|predecesor=&lt;br /&gt;
|sucesor=&lt;br /&gt;
|inicio contexto=1860&lt;br /&gt;
|fin contexto=1890&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
__NOTOC__&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ricardo Martel y Fernández de Córdoba&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, IX [[conde de Torres Cabrera]], VIII [[conde de Menado Alto]] ([[Córdoba]], [[12 de agosto]] de [[1932]] - [[Córdoba]], [[16 de agosto]] de [[1917]]) fue un noble y político cordobés.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Familia==&lt;br /&gt;
Ricardo Martel nació en [[Córdoba]] el [[12 de agosto]] de [[1832]]. Sus padres fueron [[Federico Martel y Bernuy]] y [[Concepción Fernández de Córdoba y Gutiérrez de los Ríos]], VIII [[Conde de Torres Cabrera|condesa de Torres Cabrera]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Casado con [[María Isabel de Arteaga y Silva]] el [[24 de octubre]] de [[1864]], tuvo 4 hijos: María Fernanda, [[Carmen Martel y Arteaga|María del Carmen]], María Casilda Josefa Daniela Elena Victoria Luciana Ramona Lutgarda de Todos los Santos y [[Alfonso Martel y Arteaga]], X [[conde de Torres Cabrera]].&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.geneall.net/H/per_page.php?id=298107 Entrada de Ricardo Martel y Fernández de Córdoba]. Website GeneAll. Accedida el 9 de enero de 2011&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Trayectoria==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Desde sus inicios se significó por prestar atención a las cuestiones económicas y sociales de la sociedad. Entre otros promovió la [[Liga Española de Contribuyentes]] ([[1873]]).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Se significó como político, siendo jefe del Partido Conservador, Gobernador Civil de la provincia de Córdoba, alcalde de Córdoba así como senador por la provincia ([[10 de abril]] de [[1877]]). En sesión de 2 de junio de 1877 renunció al cargo de diputado a Cortes por haber sido nombrado Senador vitalicio.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Defensor del canovismo en la ciudad, en sus últimos años fue un enemigo del mismo, intentando acabar con los elementos propios del poder de la época, mediante la creación de diferentes agrupaciones, asociaciones, que agruparan parte de la sociedad civil, destacando entre otras: [[Asociación Obrera &amp;quot;La Caridad&amp;quot;]] ([[1894]]), [[Cámara Agrícola de Córdoba]] ([[1899]]), Unión Agraria Española ([[1902]]), [[Sindicato Agrícola Martel]] (1904), [[Centro de Acción Naciona]]l ([[1908]]) y el [[Centro de Acción Nobiliaria]] ([[1908]]) entre otros.&amp;lt;ref&amp;gt;[[Enrique Aguilar Gavilán|AGUILAR GAVILÁN, E.]]. [[Historia de Córdoba]]. Página 104. Editoria Sílex. 1995. ISBN 84-7737-053-2&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fue benefactor de la ciudad tal y como quedó reflejado en las ocasiones en las que hizo frente a las necesidades de la sociedad. [[Un rasgo hermoso de un prócer (Notas cordobesas)|Ricardo de Montis le dedicó una de sus Notas cordobesas]] el año en el que personalmente hizo frente de la manutención de 500 obreros de la ciudad durante varios días.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Vivió en [[calle Silencio]], número 13, palacio construido por su padre hacia [[1850]], que albergó entre otros, la visita del rey [[Alfonso XII]], el conocido como [[Palacio de Torres Cabrera]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Actividad cultural==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Hombre humanista, fue director de la [[Real Academia de Córdoba]], fundador del periódico [[La Lealtad]], órgano de expresión del partido conservador, así como director de la [[Real Sociedad Económica de Amigos del Pais de Córdoba]], caballero de la [[Orden de Carlos III]], caballero de la Real Maestranza de Sevilla, así como gentilhombre del Rey y la Reina.&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.archivohistoricoviana.es/documentos/Condados_de_Torres_Cabrera_y_del_Menado_Alto.pdf Los Condados de Torres Cabrera y del Menado Alto]. Web del Archivo Histórico de Viana. Accedido el 9 de enero de 2011&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{succession box&lt;br /&gt;
| título = [[:Categoría:Alcaldes de Córdoba|Alcalde de Córdoba]]&lt;br /&gt;
| período = [[1864]]&lt;br /&gt;
| predecesor = [[Conde de Hornachuelos]]&lt;br /&gt;
| sucesor = [[Conde de Hornachuelos]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{succession box&lt;br /&gt;
| título = [[:Categoría:Alcaldes de Córdoba|Alcalde de Córdoba]]&lt;br /&gt;
| período = [[1867]] - [[1868]]&lt;br /&gt;
| predecesor = [[Conde de Zamora de Riofrío]]&lt;br /&gt;
| sucesor = [[Mariano Cabezas Saravia]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{succession box&lt;br /&gt;
| título = [[Archivo:Bandera de España (1875–1931).png|35px|]]&amp;lt;br /&amp;gt;[[:Categoría:Gobernadores Civiles|Gobernador Civil]]&lt;br /&gt;
| período =  [[1875]] - [[1876]]&lt;br /&gt;
| predecesor = [[&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
| sucesor = [[&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Referencias==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Enlaces externos ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Calle Conde de Torres Cabrera]]&lt;br /&gt;
* [[Calle Buen Pastor]]&lt;br /&gt;
* [[La Lealtad]]&lt;br /&gt;
* [[Asociación Obrera &amp;quot;La Caridad&amp;quot;]]&lt;br /&gt;
* [[Sindicato gremial cordobés de patronos y obreros]]&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;[[Un rasgo hermoso de un prócer (Notas cordobesas)]]&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* [http://biblioteca.ayuncordoba.es/BibDigital/1862_MARTEL-discurso-apertura-liceo-artistico/1862_discurso_apert_liceo_cor.pdf Discurso de apertura del Liceo Artístico en el año 1862]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categoría:Nacidos en 1832|Conde]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Gobernadores Civiles|Conde]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Alcaldes de Córdoba|Conde]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Nacidos en Córdoba|Conde]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Fallecidos en 1917|Conde]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Partido Conservador|Conde]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Nobles del siglo XIX]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>cordobapedia&gt;Eluque</name></author>
	</entry>
</feed>